ترکیه، کشوری با قدمت و پیشینۀ تاریخی است که همواره به فرهنگ، علم و آموزش اهمیت ویژهای داده است. یکی از نمادهای فرهنگی ترکیه، کتابخانههای بزرگ و جامع آن هستند که برای دانشجویان و علاقهمندان به مطالعه فرصت خوبی را فراهم میکنند.
بیشتر افراد برای سفر به ترکیه و یا مهاجرت به آن برنامهریزی میکنند و مهمترین دغدغه آنها اقامت در در ترکیه یا دریافت شهروندی این کشور است. اما اگر قصد تحصیل در ترکیه را داشته باشید، خوب است دربارۀ فضای فرهنگی ترکیه بیشتر بدانید. برای کسانی که به تاریخ و فرهنگ و هنر علاقهمند هستند، شناختن فضای فرهنگی این کشور میتواند جالب باشد.
در این نوشته میخواهیم از کتابخانههای مهم ترکیه بگوییم. این کتابخانهها چه برای تحصیل و چه برای آشنایی با فرهنگ ترکیه منابع بسیار زیادی در اختیار شما میگذارند.
تاریخچه ظهور کتابخانهها در ترکیه
پیدایش کتابخانهها در تاریخ به دوران باستان و ظهور کتابداری به نیمۀ دوم قرن نوزدهم در اروپا بر میگردد.
تا قرن نوزدهم دانشمندان، نویسندگان و اهل ادب بهعنوان یک وظیفۀ اضافی، خدمات کتابداری را ارائه میکردند. در کشورهای اسلامی، مانند ترکیه، کتابخانهها توسط کتابدارانی به نام خزین (hazin) یا حافظ کتاب (hafız-ı kutüp) اداره میشد.
گسترش کتابداری در ترکیه
با توجه به اهمیتی که در دورۀ عثمانی به نهاد کتابخانه داده میشد، در انتخاب پرسنل کتابخانهها دقت بیشتری انجام شد. کسانی که در کتابخانهها کار میکردند، باید شایستگیهای لازم از نظر مهارتها و فنون مرتبط با این کار را میداشتند. در آخرین روزهای حکومت عثمانی، سِمت حافظ کتاب اهمیت خود را از دست داد و به حالت نگهبانی درآمد.
با افزایش چشمگیر تعداد کتابها در غرب در قرن نوزدهم میلادی، زمینۀ تحولات جدی در کتابداری فراهم شد. در زمانی که مطالعۀ کتاب یک ارزش تلقی میشد، کتابداری هم به صورت یک شغل جدی درآمد و از کتابداران انتظار میرفت مهارتهای سازمانی و مدیریتی داشته باشند. پس از مدتی روشهایی که دسترسی سریع و آسان به کتابها را فراهم میکرد نیز توسعه یافت.
درواقع علم کتابداری به معنی مطالعۀ اهداف، اصول، روشها و سیستمها به منظور انتخاب، تأمین و سازماندهی منابع اطلاعاتی و انجام خدماتی که برای ایجاد آن ضروری است، در قرن نوزدهم به وجود آمد. کتابداری از آن به بعد بهعنوان یک رابطۀ کارآمد بین مردم و منابع اطلاعاتی و بررسی مطالعات انجامشده دربارۀ موضوعهای مختلف اهمیت بیشتری پیدا کرد.
معرفی ۱۰ کتابخانه برتر ترکیه
با وجود اینکه اقبال عمومی برای رفتن به کتابخانه در کشور ترکیه شاید ضعیف باشد، کتابخانههای بزرگ و کوچک زیادی در این کشور وجود دارد. همۀ این کتابخانهها در زمینههای مختلف تخصصی و آرشیوی از آثار باارزش برخوردار هستند. البته کسانی که از این کتابخانهها استقبال بیشتری میکنند، محققان و دانشجویان هستند.
امروزه با اینکه پیدایش و پیشرفت اینترنت استقبال از کتابخانهها را کمتر کرده است، اما آنها همچنان منابع غنی و ارزشمندی هستند که جایگاه واقعی خود را در تاریخ حفظ کردهاند.
در اینجا میخواهیم ۱۰ کتابخانۀ برتر ترکیه را به شما معرفی کنیم تا با پدیده کتابخانهها در کشور ترکیه آشنایی بیشتری پیدا کنید.
1. کتابخانه آتاتورک / استانبول Atatürk Kitaplığı / İstanbul
این کتابخانه در سال ۱۹۲۴ راهاندازی شد و در سال ۱۹۸۱ به ساختمان خود در میدان تکسیم استانبول نقل مکان کرد. در این کتابخانه ۲۲۸ هزار عنوان کتاب، ۲۰ هزار مجله، ۱۰ هزار جلد روزنامه، ۴۴۵ آلبوم، ۱۲ هزار و ۳۲۰ کارت پستال، ۱۰ هزار نقشه، چهار هزار و ۴۰۰ نسخۀ خطی، ۳۳۴ تقویم و ۴۹ اطلس وجود دارد.
علاوهبر اولین روزنامههای عثمانی، در این کتابخانه شما نشریاتی مانند انین مظلوم (Enîn-i Mazlûm)، بادیه (Bâdiye) و وارلیک (Varlık) را مشاهده خواهید کرد که تنها موجودی آنها در دنیا، در مجموعۀ کتابخانۀ آتاتورک است. در این کتابخانه برای کارهای تحقیقاتی عضویت ضروری نیست.
برای اطلاعات بیشتر میتوانید به این آدرس مراجعه و یا با این شمارۀ تلفن تماس بگیرید:
آدرس: Gümüşsuyu Mh. 34437 Beyoğlu/Istanbul
تلفن: (۰۲۱۲) ۲۴۹ ۹۵۶۵
2. کتابخانۀ ایسام در استانبول İSAM / İstanbul
کتابخانۀ مرکز مطالعات اسلامی در سال 1984 تأسیس شد. این مرکز منابعی در بسیاری از زمینههای فرهنگ، تاریخ، ادبیات و علوم اجتماعی ترکیه و همچنین فرهنگ اسلامی دارد. قبل از رفتن به ساختمان کتابخانه در اسکودار (Üsküdar)، میتوانید از طریق سایت www.isam.org.tr فهرست موجودی آن را ببینید که شامل نزدیک به 200 هزار کتاب، حدود 3 هزار مجله، نزدیک به 20 هزار میکروفیلم و چیزی در حدود 700 سیدی است.
با اطلاعات زیر میتوانید با این کتابخانه تماس بگیرید:
آدرس: Bağlarbaşı Cd No:40, Bağlarbaşı/İstanbul – Asya
تلفن: (۰۲۱۶) ۴۷۴ ۰۸۵۰
3. کتابخانۀ ملی / آنکارا Milli Kütüphane / Ankara
کتابخانۀ ملی آنکارا، یکی از جوانترین کتابخانههای ملی جهان، در سال ۱۹۴۶ با هشت هزار اثر تأسیس شد. در ساختمان ۳۹ هزار متری آن ۲ میلیون و ۹۲۶ هزار و ۵۶۳ منبع وجود دارد. منابع موجود در این کتابخانه فقط محدود به کتابها نمیشود.
نقاشیهای اصلی نقاشان معروف، پلاکهای سنگی، عکس، تمبر، پول، پوستر و میکروفیلم هم از دیدنیهای این کتابخانه هستند. همچنین یک مجموعه آرشیو از صدای نامداران ترکیه نیز از دولتمردان تا روشنفکران، از آهنگسازان مشهور تا تکنوازان در این کتابخانه موجود است. کسانی که شرایط عضویت را ندارند، میتوانند کارت یکروزه دریافت کنند.
در این کتابخانه کتاب به امانت داده نمیشود.
شما با این اطلاعات میتوانید با کتابخانۀ ملی آنکارا تماس بگیرید:
آدرس: کتابخانه ملی Bahçelievler Sondurak, 06520 Ankara
4. کتابخانۀ دانشگاه بوغازیچی / استانبول Boğaziçi Ü. Kütüphanesi / İstanbul
زمانی که کالج رابرت در سال 1863 تأسیس شد، 200 کتاب اهدایی دانشگاه هاروارد به ساختمانی قدیمی در ببک (Bebek) منتقل و پایههای کتابخانۀ دانشگاه بوغازیچی گذاشته شد. مجموعۀ خاور نزدیک در این کتابخانه اکنون شامل 99 هزار و 28 کتاب، نشریات منتشرشده پس از سال 1970، 19 هزار و 757 اثر کمیاب است که قدمت برخی از آنها به قرن شانزدهم میرسد.
در این کتابخانه اسناد تاریخی ایالات متحده و دو هزار و ۵۰۰ جلد کتاب از قرن ۱۹ موجود است. همچنین در آن ۲ هزار و ۲۲۲ منبع صوتی و مطالب الکترونیکی نوشتهشده به خط بریل توسط نابینایان وجود دارد.
اگر عضو کتابخانه باشید، میتوانید در روز دو کتاب امانت بگیرید.
شما با این اطلاعات میتوانید به کتابخانه دسترسی پیدا کنید:
آدرس: Boğaziçi 34342 Bebek Istanbul
5. کتابخانۀ دانشگاه بیلکنت/ آنکارا Boğaziçi Ü. Kütüphanesi İletişim
کتابخانۀ دانشگاه بیلکنت در سال ۱۹۸۶ تأسیس و در آن به روی همه گشوده شد. منابع این کتابخانه شامل ۵۰۰ هزار کتاب و نزدیک به سه هزار مجله و دارای منابعی غنی از سیدی و کاست است. شما میتوانید در ۱۷ کابین مخصوص، به موسیقی دلخواه خود گوش کنید.
کتابخانۀ دانشگاه بیلکنت دارای انواع منابع خط بریل، یک مجموعۀ هنری، بیش از ۳۰ هزار جلد کتاب و ششهزار مجلۀ صحافیشده در زمینۀ معماری، مجسمهسازی، طراحی، نقاشی، چاپ، دکوراسیون و عکاسی است.
شما از راههای زیر میتوانید به این کتابخانه دسترسی داشته باشید:
آدرس: 06800 Bilkent / Ankara
تلفن: ۰۳۱۲ ۲۶۶ ۴۴ ۷۲
6. کتابخانۀ سلیمانیه در استانبول Süleymaniye Kütüphanesi / İstanbul
این کتابخانه در سال ۱۹۱۸ در مجتمع سلیمانیه تأسیس شد. کتابخانۀ تحقیقاتی و تخصصی با نسخههای خطی و مجموعه کتابهایی از سلاطین، دانشمندان و روحانیون، ۵۰ هزار جلد اثر چاپی با حروف عربی، ۸۰ آرشیو دیجیتال و نمایش فیلم برای افراد کمشنوا از ویژگیهای این کتابخانه است.
شما از طریق این اطلاعات میتوانید به کتابخانۀ سلیمانیه دسترسی داشته باشید:
آدرس: Süleymaniye Mah. 34116 Fatih/İstanbul
تلفن: ۰۲۱۲۵۲۰ ۶۴۶۰
7. کتابخانۀ دولتی بیازیت / استانبول Beyazıt Devlet Kütüphanesi / İstanbul
کتابخانه دولتی بیازیت، اولین کتابخانۀ دولتی ترکیه است که در سال ۱۸۸۴ تأسیس شد. منابع این کتابخانه عبارتاند از: آرشیو کتابها و نسخههای خطی ویژه، کتابهایی با چاپهای قدیمی پیش از جمهوری، برخی مجلات منتشرشده از دورۀ عثمانی تا به امروز، روزنامهها، نقشهها، پوسترها، تمبرها و کارت پستالهای منتشر شده در ترکیه.
تعداد تمبرهای موجود در این کتابخانه، ۱۹۰۹ و تعداد کارت پستالها ۳۲۹۹۰ عدد است. در بخش کمبینایان که در سال ۱۹۹۲ تأسیس شد، حدود دو هزار کتاب و نزدیک به ۱۵ هزار نوار کاست و سیدی وجود دارد.
شما از طریق این اطلاعات میتوانید با کتابخانۀ بیازیت تماس بگیرید:
آدرس: Beyazıt Mh., 34126 Fatih/Istanbul
تلفن: ۰۲۱۲ ۵۲۲ ۳۱۶۷
8. کتابخانۀ نسخههای خطی باستانی در بورسا İnebey Eski Yazma Eserler Küt. / Bursa
این مجموعه در قرن چهاردهم بهعنوان مدرسه ساخته شد و در قرن اخیر از سال ۱۹۶۹ بهعنوان کتابخانه شروع به فعالیت کرد. در این مجموعه، آثاری در موضوعات تاریخ، ادبیات، دین، دستور زبان، نجوم، منطق و فلسفه وجود دارد.
شما میتوانید در این کتابخانه از وجود ۸ هزار و ۵۵۲ جلد نسخۀ خطی و ۱۸ هزار و ۵۰۰ اثر چاپی بهره ببرید که البته همۀ این آثار بهصورت دیجیتال هم در دسترس هستند. بیشتر آثار این کتابخانه به زبان عثمانی و فارسی هستند، اما میتوانید کتابهایی به زبانهای بوسنیایی، یونانی و کردی هم در آن پیدا کنید. این کتابخانه از نظر آثار مربوط به تاریخ اسلام، مجموعهای غنی و آخرین نسخۀ خطی آن یک قرآن اهدایی بوده است.
شما بدون نیاز به عضویت میتوانید از آثار دیجیتال این مجموعه استفاده کنید و از طریق این اطلاعات به این کتابخانه دسترسی داشته باشید:
آدرس: İnebey Caddesi, İnebey Sokak No: 5 Osmangazi/ BURSA
تلفن: ۰ ۲۲۴ ۲۲۲ ۷۲ ۱۴
9. کتابخانۀ آثار زنان / استانبول Kadın Eserleri Kütüphanesi / İstanbul
این مجموعه در سال ۱۹۹۰ توسط پنج زن از جمله دکتر فسون آکاتلی (Füsun Akatlı) و پروفسور دکتر ژاله بایسال (Jale Baysal) تأسیس شد. منابع این مجموعه در ساختمان تاریخی فنر در استانبول عبارتاند از: تقریباً ۱۱۵۰۰ کتاب، نزدیک به ۴۰۰ نشریه، بیش از ۴ هزار مقاله، ۵۰۰ پایاننامه، هزاران قطعه منبع تاریخی، صدها سند متعلق به سازمانهای زنان در ترکیه، آرشیو خصوصی، تاریخ شفاهی، مجموعههایی از نویسندگان زن، هزاران سند در مجموعه، سیدی و نوارهای صوتی و مجموعه آثاری از زنان هنرمند.
همچنین منابع مهمی دربارۀ جنبش زنان عثمانی در این کتابخانه موجود است.
شما از این راهها میتوانید با کتابخانۀ آثار زنان تماس بگیرید:
آدرس: Kadir Has Caddesi, No.8 Fener – Haliç 34220 – İstanbul Fener Vapur İskelesi Karşısı, Tarihi Bi
تلفن: ۰۲۱۲ ۶۲۱ ۸۱ ۳۴
10. کتابخانۀ نسخههای خطی در قونیه Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi / Konya
این کتابخانه از سال ۱۹۸۴ فعالیت میکند. منابعی که در این کتابخانه موجود هستند، عبارتاند از: آثار چاپی، خطی یا دیجیتالی شده از دانشمندان بزرگی مانند صدرالدین قونوی، ابن عربی و مولانا، ۱۷ هزار و ۹۸۹ نسخه خطی، ۴۰ هزار نسخۀ دیجیتال، ۸۰ هزار و ۶۴۱ نسخه چاپی کمیاب و نسخههای خطی کمیاب از سراسر جهان.
در این کتابخانه دورههای آموزش مرمت کتاب هم برگزار میشود.
از طریق این اطلاعات میتوانید با کتابخانۀ نسخههای خطی قونیه در تماس باشید:
آدرس: Abdülaziz Mah. Yavuz Selim Cad. No: 86 Meram/KONYA/TÜRKİYE
تلفن: ۰۳۳۲ ۳۵۱ ۱۲ ۱۶
همانطور که گفتیم، کتابخانههای مهم ترکیه بسیار غنی هستند و میتوان بهعنوان جاذبۀ گردشگری هم از آنها بازدید کرد. بازدید از کتابخانههای ترکیه میتواند ما را در شناخت عمیق فرهنگ و تاریخ این منطقه یاری کند.
برای اطلاع از املاک فروشی در آنتالیا با ما تماس بگیرید و یا به پروفایل اینستاگرام ما مراجعه نمایید
